Waar gevlochten wilgenmeubels een lange traditie kennen, ontbreekt elk historisch precedent voor pen-gatverbindingen in wilgentenen. Deze technologische innovatie vereiste een unieke combinatie van tijd, middelen en intellectuele nieuwsgierigheid - een combinatie die alleen kon ontstaan in de beslotenheid van een kloosterwerkplaats.
De banden van mijn familie met het noorden van het huidige Nederland gaan zeker 500 jaar terug en beginnen met de mythologische stamvader "Eebe fan Smelne" die als vondeling bij klooster Smelne in Smalle Ee is achtergelaten. Dit klooster is gebouwd op de fundamenten van een oudere houten kerk uit de tijd van de kerstening van Friesland en het is zeer waarschijnlijk dat er op deze locatie eerder ook een heidens heiligdom bestond. De genius loci, de geest van deze plaats, verbind Eebe met het oude verloren Friese koninkrijk en de heidense tradities.
Klooster Smelne huisvestte niet alleen christelijke monniken, maar ook een verborgen kring van ingewijden – de "Lignarii Sapientiae" (de Wijze Houtbewerkers) – die de oude heidense mysteriën in een christelijk gewaad beoefenen.
In deze setting is de mythologische Adegisl Walah de grootmeester van deze kring. Zijn meubels zijn geen gebruiksvoorwerpen; het zijn rituele objecten, talismannen en receptacels voor energie.
De benadering van Lignarii Sapientiae zou eeuwen later nieuw leven ingeblazen worden in Antwerpen waar de Lignarii Sapientia de vorm aannam van een geheim genootschap van intellectuelen, voornamelijk jezuïeten, die actief was in de jaren 1630-1634. De naam betekent letterlijk "De Houtbewerkers van de Wijsheid" of "De Wijze Timmerlieden" in het Latijn. Hun kernactiviteit was het creëren van emblemata – een populair genre in de 17e eeuw dat bestond uit een combinatie van een prent (een gravure), een motto (een spreuk) en een gedicht of tekst die de moraliserende boodschap uitlegde.
De kern van de uitdrukking Lignarii Sapientia is echter veel ouder en ligt in de Bijbelse en patristieke (kerkvader) literatuur waar de metafoor van God, Christus of de wijze mens als een "timmerman" of "bouwmeester" wijdverbreid is. De meest concrete en vroegst gedocumenteerde verschijning van de term is toe te schrijven aan Alanus van Rijsel (Alain de Lille), een belangrijke theoloog en dichter uit de 12e eeuw (ca. 1128-1202). Het is rond deze tijd dat klooster Smelne is gesticht.
"Adegisl Walah" is dus niet zo zeer een mythologische persoonsnaam als een reconstructie van een verloren gegaan Fries-kloosterambacht en een esoterische stroming binnen het westerse Christendom.
De etymologie van de Germaanse naam Adegisl is een samenstelling van twee Germaanse woordstammen: Ade- wat "edel" of "van voorname afkomst" betekent en -gisl wat "gijzelaar" betekent. De volledige betekenis van Adegisl is dus ongeveer: "edele gijzelaar" of "gijzelaar van voorname afkomst".
Dit klinkt nu misschien vreemd, maar in de Germaanse samenleving was het geven van een gijzelaar (meestal een zoon van een adellijke familie) een gebruikelijke manier om verdragen en allianties tussen stammen of clans te bezegelen. De status van de gijzelaar was hierbij cruciaal: hoe voornamer zijn afkomst, hoe waardevoller het "onderpand" en hoe sterker de garantie voor het nakomen van de afspraak.
Een andere naam die veel voorkwam in de Frankische/Merovingische periode (7e eeuw) en regio (De Lage Landen/Germanië) is "Walah" ("vreemde" of "Romeins" - in de betekenis van de inmiddels verloren klassieke Romeinse wereld).
De combinatie van deze twee namen (Adegisl Walah) zou dan de betekenis krijgen van "Gijzelaar van van voorname vreemde afkomst" waarbij "vreemde" niet verwijst naar een geografische locatie maar naar "dat wat niet van deze wereld is" (het sacrale domein). In de epische tradities, zoals die rondom de Welshe Taliesin of de Ierse Sages, is de "vreemde" of de "anderwereldse" vaak de bron van wijsheid en magie. De Walh staat in deze traditie: hij is de drager van een andere, oudere orde. De stam walh- duidt niet alleen een etnische groep aan, maar evengoed een toestand van anders-zijn. In de context van een sacrale naamgeving, waar de letterlijke betekenis vaak ondergeschikt is aan de symbolische lading, is de keuze voor "Walah" een verwijzing naar het sacrale domein als het ultieme "andere". De naam "Adegisl" is een gijzelaar in de tijd, een ziel die gevangen zit tussen twee tijdperken. Hij is een bewaker van een oude, bijna vergeten kennis (de animistische wijsheid van het land, de geheimen van de wilg) die hij moet inbrengen in een nieuwe tijd. Zijn adeldom komt niet van bloedlijn, maar van zijn verbinding met de genius loci, de geest van de plaats. De naam "Walah" duidt niet op een geografische herkomst, maar op een andere staat van zijn. Hij is de drager van een "vreemde" gnosis – een innerlijke, directe kennis van het materiaal en zijn spirituele eigenschappen, die vreemd is aan de institutionele religie van het klooster. En het is deze gnosis die, eeuwen later, opnieuw vorm krijgt in ieder pen-gatverbinding die ik sla.